Luyện tập phân tích và tổng hợp trang 11

b. Tác giả sử dụng chủ yếu phép lập luận phân tích, có kết hợp với tổng hợp để nói lên mấu chốt của thành đạt

Câu 2 [trang 12 sgk Văn 9 Tập 2]: Viết đoạn văn

Hiện nay có rất nhiều học sinh học bài qua loa, đối phó, không học thật sự. Vậy, như thế nào là học qua loa, đối phó? Đó là học bài không trên tinh thần tự nguyên, học chỉ để thi, kiểm tra, và thường không hiểu những gì mình học. Đây là một hiện tượng xảy ra rất nhiều ở học đường, rất khó kiểm soát.

Học sinh hiện nay thường làm bài tập ở nhà theo kiểu đối phó, chép lời giải ở sách mẫu, chép đủ, chép hết để sáng mai lên lớp thầy cô kiểm tra. Hoặc ngày mai có kiểm tra, thì tối nay bắt đầu thức đêm, cày kiến thức, để mong sao ngày mai không bị điểm kém.

Chính vì thế khi tình trạng này kéo dài sẽ gây nên hệ quả khó lường, học sinh hổng kiến thức cơ bản nặng, học xong là quên hết, không lưu lại một thứ gì trong đầu, chữ thầy lại trả thầy.

Câu 3 [trang 12 sgk Văn 9 Tập 2]: Bàn về đọc sách

Sách là tinh hoa đúc kết tri thức của toàn nhân loại. Mỗi quyển sách đều là một kho tàng kiến thức cung cấp cho độc gia tri thức về một lĩnh vực nhất định. Đọc sách là con đường quan trọng để tiếp cận tri thức, đi đến học vấn. Đọc sách giúp ta tích lũy kiến thức, mở mang trí óc, nâng cao những kiến thức đã học. Đọc sách là con đường ngắn nhất để tìm hiểu các tri thức về khoa học. Tuy nhiên, mỗi quyển sách lại mang tri thức khác nhau, người đọc tùy theo mục đích mà lựa chọn sách phù hợp với bản thân, tránh tình trang đọc tràn lan, đọc thừa, đọc nhưng không thể tiếp thu. Sách cùng là một phương thức giúp con người giải trí, giảm stress, thư giãn hơn. Sách là kho tàng kiến thức bổ ích, chính vì vậy mà chúng ta phải chăm chỉ đọc sách.

Câu 4 [trang 12 sgk Văn 9 Tập 2]: Viết đoạn văn

Sách có vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi chúng ta. Con người muốn hoàn thiện mình thì phải tiếp thu, kế thừa có sáng tạo những tri thức, kinh nghiệm, thành tựu mà loài người đã tìm tòi, tích lũy được. Sách là kho tàng kinh nghiệm, là di sản tình thần quý báu của loài người. Đọc sách là cách tốt nhất để tiếp thu kinh nghiệm xã hội, kinh nghiệm sống, là hành trang chuẩn bị cho cuộc sống. Để đọc sách có hiệu quả thì trước tiên, chúng ta phải biết lựa chọn sách để đọc. Bởi lẽ, hiện nay, sách được phát hành tràn lan, không có chọn lọc thông tin, nội dung, kiến thức, vì vậy mà không tránh khỏi trường hợp thông tin bị loãng, không chính xác, không hợp chuẩn, người đọc không tiếp thu được hết thông tin, lãng phí thời gian không cần thiết. Độc giả không nên tham đọc nhiều, đọc lung tung mà phải chọn cho tinh, đọc cho kĩ những quyển sách thực sự có giá trị, có ích cho mình. Cần đọc kĩ các cuốn sách, tài liệu cơ bản thuộc lĩnh vực chuyên môn, chuyên sâu của mình. Trong khi đọc chuyên sâu, không nên xem thường những loại sách thường thức, gần gũi với chuyên môn của mình. Khi đọc sách, độc giả không nên đọc lướt qua, vừa đọc phải vừa suy ngẫm. Không nên đọc sách một cách tràn lan, mà phải đọc một cách có kế hoạch và hệ thống. Có thể coi đọc sách là một công việc rèn luyện, một cuộc chuẩn bị âm thầm và gian khổ. Đọc sách không chỉ là việc học tập tri thức mà còn là chuyện rèn luyện tính cách, chuyện học làm người.

"Bàn về đọc sách" của Chu Quang Tiềm đã cho chúng ta thấy rõ tầm quan trọng, ý nghĩa của việc đọc sách, những khó khăn, nguy hại dễ gặp phải khi đọc sách, bàn về phương pháp đọc sách.

Qua bài này giúp các em rèn luyện kĩ năng nhận diện văn bản phân tích và tổng hợp. Hiểu, biết và viết văn bản phân tích và tổng hợp.

ADSENSE

 

1. Tóm tắt nội dung

  • Kĩ năng nhận diện văn bản phân tích và tổng hợp. Hiểu, biết và viết văn bản phân tích và tổng hợp.

2. Hướng dẫn luyện tập

Câu 1. Đọc các đoạn trích trong sách giáo khoa trang 11 và cho biết tác giả đã vận dụng phép lập luận nào và vận dụng như thế nào?

  • Trong đoạn văn [a], người viết sử dụng phép lập luận phân tích để làm rõ cái hay của bài thơ Thu điếu.
  • Trong đoạn văn [b], người viết sử dụng chủ yếu phép lập luận phân tích, có kết hợp với tổng hợp.
  • Trong đoạn a tác dụng của việc sử dụng các phương pháp phân tích và tổng hợp có tác dụng
    • Cái hay thể hiện ở các điệu xanh: xanh ao, xanh bở, xanh sóng, xanh tre, xanh bèo,...
    • Cái hay thể hiện ở những cử động: Thuyền nhích, sóng gợn tí, lá đưa vèo, tầng mây lơ lửng, con cá động,...
    • Cái hay thể hiện ở các vần thơ: Tử vận hiểm hóc, kết hợp với từ với nghĩa chữ, tự nhiên, không non ép...
  • Trong đoạn b tác dụng của phép lập luận phân tích, có kết hợp với tổng hợp.
    • Do nguyên nhân khách quan: Gặp thời, hoàn cảnh, điều kiện học tập thuận lợi, tài năng trời phú,...
    • Do nguyên nhân chủ quan: tinh thần kiên trì phấn đấu, học tập không mệt mỏi và không ngừng trau dồi phẩm chất tốt đẹp không mệt mỏi.

Câu 2. Hiện nay có một số học sinh học qua loa, đối phó, không học thật sự. Em hãy phân tích bản chất của lối học đối phó để nêu lên những tác hại của nó.

  • Biểu hiện của học qua loa
    • Học đối phó là học mà không lấy việc học làm mục đích, xem học là việc phụ.
    • Học không có đầu có đuôi, không đến nơi đến chốn, cái gì cũng biết một ít nhưng không có kiến thức cơ bản, hệ thống.
    • Học đối phó là học bị động, không chủ động, cốt đối phó với sự đòi hỏi của thầy cô, của thi cử. 
    • Học đối phó là học hình thức, không đi sâu vào thực chất kiến thức của bài học. 
    • Học đối phó dù có bằng cấp thì đầu óc cũng trống rỗng.
  • Tác hại của việc học qua loa
    • Những kẻ học đối phó sẽ trở thành gánh nặng lâu dài cho xã hội về nhiều mặt như kinh tế, tư tưởng, đạo đức, lối sống,...
    • Những kẻ học đối phó sẽ không có hứng thú học tập và do đó hiệu quả học tập ngày càng thấp.

Câu 3. Dựa vào văn bản Bàn về đọc sách của Chu Quang Tiềm, em hãy phân tích các lí do khiến mọi người phải đọc sách.

  • Sách vở nhiều, sức đọc của người có hạn, do đó phải lựa chọn mà đọc.
  • Sách vở có nhiều chất lượng khác nhau, do đó phải chọn những sách cuốn sách hay mà đọc, không lãng phí sức vào việc đọc những sách vô thưởng vô phạt. 
  • Đọc sách không cần nhiều mà cần đọc kĩ, hiểu sâu, do đó phải chọn một số sách đích đáng, dồn tâm lực mà đọc để nắm được những điều cơ bản nhất. 
  • Bên cạnh đọc sâu cần phải đọc rộng, ở đây cũng cần lựa chọn những sách cần thiết.

Câu 4. Hãy viết đoạn văn tổng hợp những điều đã phân tích trong bài bàn về đọc sách.

Ngạn ngữ phương Đông có câu"Hãy để lại cho con cái một ngôi nhà, một cái nghề và một quyển sách!". Một ngôi nhà vừa là tài sản vật chất, vừa là nơi để ở theo tinh thần "an cư lạc nghiệp". Một cái nghề vừa là phương tiện kiếm sống, vừa là phần đóng góp nhỏ bé của công dân cho xã hội. Còn một quyển sách là tài sản tinh thần vô giá. Trong quyển sách ấy có tri thức, có kinh nghiệm sống, có hoài bão, có ước mơ,... của tiền nhân truyền đạt và gửi gắm cho muôn đời con cháu. Trong rất nhiều lời răn dạy của tiền nhân, chắc chắn có những lời răn bổ ích, thấm thía về việc học hành, chẳng hạn như: "Ngọc bất trấc bất thành khí, nhân bất học bất vô tri lí". Như vậy việc học tập có vai trò quyết định trong việc lập thân của mỗi người. Vì thế muốn thành tài phải khổ công học tập, rèn luyện, phải học có đầu có đuôi, học đến nơi đến chốn, tuyệt đối không được học qua loa đối phó theo kiểu "cưỡi ngựa xem hoa" cốt chỉ lấy được tấm bằng mà thực chất chỉ là hành vi lừa người dối mình. Trong quá trình học tập phải đọc sách, cho nên ta phải biết chọn sách mà đọc và biết cách đọc để tiếp thu có hiệu quả những tri thức và kinh nghiệm của tiền nhân, đó chính là hành trang quan trọng để làm cuộc "trường chinh vạn dặm trên con đường học vấn" của mỗi người.

Để hiểu rõ hơn về bài học, các em tham khảo qua bài giảng Phép phân tích và tổng hợp.

3. Hỏi đáp về bài Các thao tác nghị luận

Nếu có thắc mắc cần giải đáp các em có thể để lại câu hỏi trong phần Hỏi đáp, cộng đồng Ngữ văn HỌC247 sẽ sớm trả lời cho các em. 

  • Suy nghĩ về dòng sông Hàn quê em

    Tình yêu quê hương của tế hanh cũng chính là tình yêu quê hương của tế hanh ,nên suy nghĩ của e về dòng sông Hàn quê em

Chủ Đề